Onderzoek/behandeling LUMC

Inleiding
Vrouwen die last hebben van vaginisme c.q. een vaginistische reactie zijn niet in staat om geslachtsgemeenschap te hebben ondanks hun eigen wens daartoe. Bij een vaginistische reactie is sprake van onwillekeurig aanspannen van de spieren die de schede afsluiten, en de spieren daaromheen. Dit onderzoek richt zich op vrouwen met vaginisme, bij wie gemeenschap nog nooit heeft kunnen plaatsvinden. Bij vrouwen met deze klacht die eerder wel geslachtsgemeenschap konden hebben, spelen mogelijk andere factoren dan bij vrouwen die vanaf de eerste poging met dit probleem geconfronteerd werden. Om die reden worden zij niet in dit onderzoek betrokken.

Uit de literatuur is bekend dat vrouwen met vaginisme veel baat kunnen hebben bij een gedragstherapeutische behandeling bestaande uit begeleide oefensessies. Het effect van deze behandeling is nooit goed onderzocht.

Doel en opzet van het onderzoek
In deze studie willen wij de werkzaamheid van deze behandelvorm vergelijken met vrouwen die op een wachtlijst voor behandeling staan. Hiermee kan worden aangetoond of deze behandelvorm daadwerkelijk effectiever is dan geen behandeling. Artsen en therapeuten hij wie vrouwen met dit seksuele probleem aankloppen kunnen daardoor een beter behandelingsadvies geven. Door loting wordt bepaald of u op korte termijn begint met behandeling of dat u eerst op de wachtlijst wordt geplaatst voordat u met behandeling kunt beginnen. De wachtperiode voor behandeling is ten minste 3 maanden.

Wat houdt de behandeling in?
Begeleide oefentherapie
Een week voorafgaande aan de oefensessies, maakt uw kennis met uw behandelaar, een vrouwelijke arts of psycholoog, en tijdens deze afspraak wordt de behandeling nader toegelicht. De oefentherapie zelf bestaat uit 1 tot maximaal 3 bijeenkomsten van 2 uur binnen een week die wordt begeleid door de arts/psycholoog. Stapsgewijs oefent u onder begeleiding van de arts/psycholoog met iets inbrengen in uw vagina. Buiten deze oefensessies oefent u dagelijks thuis. Tijdens de behandeling wordt ook van uw partner een actieve deelname verwacht in de vorm van aanwezigheid bij de oefensessies en het meedoen aan oefeningen thuis. De totale duur van dit gedeelte van de behandeling is 1 week. Vervolgens heeft u samen met uw partner nog 3 follow-up afspraken, verspreid over een periode van 10 weken. De totale duur van de behandeling is dus 3 maanden.  

Lichamelijk onderzoek
Het is belangrijk om te weten dat uw probleem ‘dat u tot nu toe nooit gemeenschap kon hebben’, niet samen hangt met een lichamelijke afwijking. Daarom zal een lichamelijk onderzoek worden uitgevoerd door een vrouwelijke artsseksuoloog. Het is belangrijk voor u om te weten dat er niets in uw vagina zal worden ingebracht (geen eendenbek / speculum of vinger) noch dat de arts u op de een of andere manier pijn zal doen.  

Wat houdt het onderzoek in en wat wordt van u verwacht?
Wanneer u en uw partner bereid zijn om deel te nemen aan dit onderzoek wordt een afspraak gemaakt voor een kennismakingsgesprek met de onderzoeksassistente. Dit gesprek zal ongeveer anderhalf uur in beslag nemen. In dit gesprek zal u iets meer verteld worden over wat het onderzoek precies inhoudt en zal ook verder besproken worden hoe deze behandeling er uitziet. Als u en uw partner mee willen doen aan het onderzoek, dienen u en uw partner een toestemmingsformulier te ondertekenen. Daarna zullen u enkele vragen gesteld worden om te kijken of u in aanmerking komt om mee te doen met het onderzoek. Als blijkt dat u en uw partner mee kunnen doen aan het onderzoek dient u beiden een aantal vragenlijsten in te vullen en worden bij u enkele interviews afgenomen, wordt u gevraagd een computertaak te doen, en wordt een lichamelijk onderzoek uitgevoerd. U kunt dit direct aansluitend na het gesprek doen, maar als dat niet mogelijk is, dan zal hiervoor een vervolgafspraak gemaakt worden. Dit gedeelte zal ongeveer een twee en een half uur in beslag nemen. In het totaal bent u dus ongeveer vier uur bezig.

Om het effect van deze behandeling te kunnen vergelijken met eventuele veranderingen bij vrouwen die op de wachtlijst staan, zal aan u gevraagd worden, om een week voor, 6 weken en 12 weken na aanvang van de behandeling of wachtperiode een aantal vragenlijsten over uw klacht in te vullen. Dit zal u telkens ongeveer 30 minuten kosten. 12 weken na aanvang van behandeling of wachtperiode wordt u nogmaals gevraagd een computertaak uit te voeren, dit zal u ongeveer een uur kosten. Het is de bedoeling dat uw partner ook instemt mee te doen aan de behandeling en het onderzoek. Ook hem zal gevraagd worden een week voor, 6 en 12 weken na aanvang van de behandeling of wachtperiode een aantal vragenlijsten in te vullen. Een jaar na afsluiting van behandeling wordt opnieuw aan u en uw partner gevraagd enkele vragenlijsten in te vullen. Dit zal telkens ongeveer 30 minuten in beslag nemen.

U zult in totaal ongeveer 12 - 15 maanden bij de studie betrokken zijn. Deelname aan de behandeling en de afspraken waarin gegevens worden verzameld vragen een behoorlijke tijdsinvestering. Voor behandeling en gegevensverzameling dient u steeds naar het ziekenhuis te komen. Wij kunnen u hiervoor geen financiële vergoeding doen toekomen.

Zijn er risico’s/ bijwerkingen hij deelname aan het onderzoek?
Voor zover bekend zijn er geen risico’s of bijwerkingen te verwachten van de onderzochte behandeling of onderzoeksmethoden.

Levert het onderzoek u voordeel op?
Mogelijk reageert u goed op de behandeling. Op termijn zullen misschien ook andere wouwen op grond van de resultaten van het onderzoek geholpen kunnen worden. Als u besluit niet deel te nemen aan het onderzoek zal de gebruikelijke behandeling, cognitieve gedragstherapie, gegeven worden.

Wat gebeurt er niet de gegevens van het onderzoek?
U kunt ervan verzekerd zijn dat alle gegevens die tijdens het onderzoek verzameld worden, vertrouwelijk behandeld worden en dat buitenstaanders geen inzage hebben in uw gegevens.
Uw huisarts wordt op de hoogte gebracht van uw deelname aan het onderzoek.

Verzekering
Omdat aan dit onderzoek geen risico’s zijn verbonden, is van de Commissie Medische Ethiek, die dit onderzoek heeft beoordeeld, ontheffing verkregen van de verplichting om voor het onderzoek een aanvullende verzekering af te sluiten.

Vrijwilligheid van deelname
Uw medewerking aan dit onderzoek is vrijwillig. Als u toestemming geeft aan dit onderzoek mee te doen, heeft u te allen tijde de vrijheid om op die beslissing terug te komen. U hoeft hiervoor geen verklaring te geven. Neemt u rustig enige bedenktijd voordat u beslist of u meedoet of niet. U kunt deze informatie dan nog eens bespreken met uw partner, familie, huisarts of anderen.

Vragen over het onderzoek
Mocht u naar aanleiding van deze informatie of in het verdere verloop van het onderzoek vragen hebben met betrekking tot dit onderzoek dan kunt u daarmee terecht bij mevrouw Bouten of mevrouw Uijleman-Anthonijs, onderzoeksassistenten van de polikliniek Psychosomatische Gynaecologie en Seksuologie (LUMC) 071-526 1545. Wanneer u vragen zou willen stellen over het onderzoek aan een niet direct bij het onderzoek betrokken arts, dan kunt u contact opnemen met mw. drs. L.A. Louwé, tel. 071-5263332.