Seksueel op slot

Maar liefst 150.000 vrouwen in Nederland hebben vaginisme. Een heel vervelende hindernis wanneer je een actief seksleven wilt opbouwen…

Wat is vaginisme?
Vaginisme is de term die wordt gebruikt wanneer een vrouw haar bekkenbodemspieren zo strak aanspant dat er onmogelijk iets in haar vagina naar binnen kan. De bekkenbodemspieren vormen een soort ‘acht’ rond de opening van de plasbuis, vagina en anus. Deze spieren gebruik je bijvoorbeeld bij het plassen. Het aanspannen ervan kan een reflex worden; altijd als iets de vagina nadert, knijpt die samen. Soms lukt het totaal niet om ook maar íets naar binnen te brengen: geen tampon, vinger of penis. Andere keren gaat dat wel, maar voelt het heel strak aan en veroorzaakt het veel pijn.

Babs (21): “Ik was vijftien toen ik iets geks ontdekte. Ik had maandverband nodig, maar logeerde bij een vriendinnetje dat alleen tampons gebruikte. Zij gaf er mij eentje en zei dat het heel eenvoudig was om te gebruiken. Maar ik kreeg het ding er absoluut niet in. Ik snapte er niets van, mijn vriendin ook niet. Uiteindelijk heb ik van toiletpapier maar een soort maandverband gemaakt.

Ook later lukte het niet met tampons. Ik maakte er geen punt van. Maar toen ik een vriendje kreeg, rond mijn zeventiende, doken er opnieuw problemen op. Op het moment dat we met elkaar naar bed wilden, lukte het hem niet om zijn penis bij mij naar binnen te krijgen. Hij reageerde erg verbaasd. Hij had al eerder seks gehad en dat ging wel heel soepel. Ik schaamde me kapot en van ellende heb ik het meteen uitgemaakt. Dat pikte hij niet. Hij bleef me bellen en om uitleg vragen en uiteindelijk raadde hij zelf de reden. Hij benadrukte dat hij erg verliefd op mij was en mijn probleem helemaal niet erg vond. Het zou vast vanzelf wel goed komen, als we het maar heel rustig bleven proberen. Maar het kwam niet goed. Wat we ook deden, er ging niets in. Overigens kregen we wel een fijn seksleven samen. Er zijn nog zoveel andere opwindende dingen die je kunt doen. Daar genoten we erg van. Ik ook, want ik kan gewoon klaarkomen. Ik heb gemerkt dat vaginisme vaak wordt verward met frigiditeit; dat je helemaal niet opgewonden kunt raken, maar dat slaat dus nergens op! En je krijgt het heus niet alleen na seksueel misbruik ofzo. Mij is zoiets nooit overkomen.

Uiteindelijk werd het voor mij toch een obsessie. Waarom kon ik niet gewoon vrijen? Wat was er mis met mij? Met mijn vriendje sprak ik er wel over, maar verder met niemand. Ik schaamde me zo verschrikkelijk. Ik dacht dat iedereen me belachelijk zou maken. Ik durfde het niet eens met mijn moeder te bespreken. Tot ik het na drie jaar tobben toch eens aan een vriendin vertelde. Heel toevallig ad zijn net een artikel gelezen over vaginisme en toen ze me dat liet zien, gingen mijn ogen open. Dus dít had ik! Er waren veel meer vrouwen zoals ik. En, ook heel belangrijk, er was wat aan te doen. Twee dagen later zat ik al bij mijn huisarts. En kort daarna had ik mijn eerste afspraak met een bekkenbodemspecialist. Het heeft lange tijd in beslag genomen, met heel veel oefenen, tot ik zover was dat de penis van mijn vriend moest passen. Tijdens de eerste keer was ik ontzettend blij, maar ik dacht ook wel: is dít het nu waar ik zo naar heb uitgekeken? Ik vond het nogal tegenvallen. Nu vind ik het wel iets leuker geworden, maar nog altijd vrijen we ook veel op andere manieren. En gelukkig voel ik mij nu helemaal vrouw!”

Hoe ontstaat het?
Het is soms moeilijk om een precieze reden aan te wijzen. Er kan een psychische oorzaak zijn, bijvoorbeeld naar aanleiding van een aanranding of verkrachting, nare verhalen hierover of een negatieve kijk op seks. Het kan ook zijn dat lichamelijke pijn, door bijvoorbeeld en wondje of ontsteking in de vagina bij de eerste poging tot seks het vaginisme veroorzaakte. Andere keren lijkt er geen aanwijsbare reden te zijn.

Wat kun je eraan doen?
Om vaginisme op te lossen, is het belangrijk dat je hulp zoekt. Je moet namelijk leren hoe je je bekkenbodemspieren kunt ontspannen, en dat lukt zelden zomaar vanzelf. Blijven proberen toch seks te hebben, helpt meestal niet en het kan de reflex soms alleen maar versterken. Vaak is de eerste stap om je verhaal te doen bij een gynaecoloog. Grote kans dat hij/zij je doorstuurt naar een seksuoloog. Die kijkt of er een psychische reden is. Als je traumatische ervaringen hebt met seks, is het belangrijk die goed te verwerken. Vaak werkt een seksuoloog samen met een fysiotherapeut, die gespecialiseerd is in bekkenbodemspieren. Die leert je hoe je je onderlichaam kunt ontspannen.

Lars (27): ”Angelique is mijn eerste vriendinnetje. We waren nog maar veertien toen we elkaar ontmoetten. Veder dan handje vasthouden en kusjes geven, gingen we niet. We waren een jaar of twee samen toen ik naar seks begon te verlangen, maar zij hield het af. Het duurde nog wel een jaar voordat ze me vertelde waarom; ze was vroeger misbruikt door haar oom. Hij heeft haar meerdere malen gedwongen om dingen bij hem te doen. Ook heeft hij haar betast. Ik herinner me de heftige huilbui toen ze het vertelde en mij enorme woede erover.

Daarna zijn we toch voorzichtig gaan experimenteren. Zij gaf het tempo aan en gelukkig vertrouwde ze me volkomen. We ontdekten elkaar lijf steeds meer, dat was heerlijk. Maar toen we zover waren dat ik aan haar vagina mocht zitten, ging het mis. Ik kon er niet in komen. Niet met mijn vinger, niet met mijn penis. Het leek wel volledig afgesloten.

Ik ben op internet gaan zoeken wat het kon zijn en kwam al snel bij vaginisme uit. Ik heb Angelique voorgesteld naar een arts te gaan, maar ze was erg bang voor het inwendig onderzoek. Met de aanwijzingen van het net gingen we zelf aan de slag, maar het had geen effect. Het was zo pijnlijk, dat Angelique vaak moest huilen.

Zo hebben we een paar jaar aangemodderd. Ik zat er niet zo mee, maar Angelique was er vaak onzeker over. Ze was bang dat ik vreemd zou gaan of dat ik haar zou verlaten, omdat zij mij geen echte seks te bieden had. Onzin, ik wilde niemand anders. Toen we hier weer eens ruzie ovr hadden, heb ik aangedrongen om toch hulp te zoeken. Uiteindelijk is ze naar een vrouwelijke gynaecoloog gegaan, die haar doorv4erweest naar een seksuoloog en bekkenbodemtherapeut. Vanaf dat moment moest ze iedere dag oefenen. Soms ging ze hard vooruit, andere keren merkte ze lang geen resultaat. Tot ze zich letterlijk voor me kon openen.

De eerste keer dat we écht konden vrijen, was heel intiem. Ik zag de tranen van geluk over haar wangen lopen. Ook ik hield het niet droog. We kenden elkaar al bijna elf jaar en nu pas deden we hét voor het eerst! Ik vind het prettig dat we nu ook zo kunnen vrijen, het brengt meer variatie. Maar ik was voorheen ook gelukkig met haar en met ons seksleven. Het is niet zo dat ik nu meer van haar houd, of de relatie completer vind dan eerst. Wel ben ik blij dat zij een stuk relaxter is. Bovendien is kinderen krijgen nu veel eenvoudiger. Dat was voor Angelique altijd een grote zorg. We hadden zelfs al uitgezocht hoe ze dan zwanger zou kunnen raken: met een spuitje met een dun slangetje, om het sperma naar de baarmoeder te brengen. Niet echt romantisch, maar het leek een goed alternatief. Gelukkig is dat niet meer nodig!”

Hoe laat de bekkenbodemspecialist je oefenen?
Je krijgt er ademhalingsoefeningen en oefeningen om je bekkenbodemspieren te leren ontspannen. Soms krijg je pelotten mee, kunststof staafjes, om te oefenen. Met behulp van een sonde is het mogelijk de precieze spierspanning te meten en dus te zien hoeveel je vooruit gaat. Soms wordt er gewerkt met elektrotherapie: een sonde in je vagina geeft kleine schokjes (niet pijnlijk!) om de spieren te ontspannen.

Weetjes rondom vaginisme

Bron: www.vaginisme-info.nl.

Nathalie (26):”Mijn moeder is op haar veertiende zwanger geraakt. Dat kindje heeft ze moeten afstaan, iets waar ze heel veel verdriet van heeft gehad. Van jongs af heeft ze daar vaak met mij over gepraat. Dan zei ze: ‘Ik had nooit met die jongen naar bed moeten gaan.’ En: ‘Zorg jij maar dat je oppast later!’ Volgens mij is dat de reden van mijn vaginisme. Iets anders kan ik niet bedenken. Ik heb nooit nare seksuele ervaringen gehad, en heb verder ook geen negatieve associaties met seks. Alleen dat seks dus veel verdriet kan brengen. Maar mijn vaginisme heeft mij óók veel verdriet gebracht. Toen het mij in  mijn jeugd niet lukte om te vrijen, heb ik mij na verloop van tijd voor iedere vorm van seks of intimiteit afgesloten. De jongens met wie ik het probeerde, waren niet echt tactisch. Eén jongen reageerde heel vervelend. Hij vroeg zich hardop af of ik soms ‘omgebouwd’ was. Afschuwelijk! Ik voelde me zó beledigd. Een andere jongen deed alsof hij er goed mee omging, maar in een ruzie gooide hij me mijn tekortkoming voor de voeten, echt vreselijk.

Toen ik ook nog ontdekte dat er in het dorp waar ik woonde wat roddels over mij in de rondte gingen, besloot ik voor mijn studie te verhuizen naar een grote stad. Maar ook daar durfde ik op geen enkele toenadering van jongens in te gaan. Ook hier kreeg ik een naam, die van hard to get. Het meisje dat zich voor iedereen te goed voelde. Ik zat er niet mee. Liever dat, dan wat ze in mijn oude woonplaats over me zeiden! Ondertussen verlangde ik enorm naar een vriend, maar pas op mijn vierentwintigste durfde er iemand door mijn pantser heen te breken. Tom bleef doorzetten, tot we een hechte vriendschap hadden opgebouwd en we voorzichtig verliefd werden. Nog voor onze eerste kus heb ik hem verteld dat hij niet op seks met mij moest rekenen, omdat er met mij iets mis was. Ik moest ontzettend huilen toen ik dat zei.

In eerste instantie geloofde hij niet dat er echt iets mis was. Hij wilde dat ik naar een dokter ging om me lichamelijk te laten onderzoeken. Na lang praten zijn we samen naar de dokter gegaan. De opluchting die ik voelde toen ik hoorde wat ik had, is niet te beschrijven. Helaas ben ik er nog steeds niet vanaf. Ik heb lange tijd therapie gehad, maar schoot er weinig mee op. Ik vond het ook vervelend om er zo mee bezig te zijn, ik had er eigenlijk geen energie voor. Ik ben gestopt en wil eerst mijn studie afmaken. Daarna ga ik het zeker weer oppikken. Tom steunt me onvoorwaardelijk. We hebben een goed seksleven en hebben op allerlei manieren seks, maar dan zonder penetratie en dat vinden we prima zo. Gelukkig dat er ook nog zulke mannen bestaan!”

Annabel (32): “Ik heb vroeger nooit problemen gehad met seks. Ik ben ontmaagd op mijn zeventiende en had het altijd fijn in  bed. Tot ik ben bevallen van mijn dochter Emily. De bevalling was een hel. Vierendertig uur heb ik pijn geleden en liggen schreeuwen om hulp. De artsen leken me een aansteller te vinden en grepen niet doeltreffend in. Ik voelde me tot op het bot vernederd en in de steek gelaten, ook door mijn man. ‘Je komt er nooit meer in’, schijn ik naar hem geschreeuwd te hebben. Natuurlijk was dat alleen maar een uiting van machteloze woede, maar het lijkt helaas waarheid te worden! Sinds de geboorte kunnen we niet meer gewoon vrijen. Als we het proberen, doet het zo’n pijn, dat iedere poging tot penetratie mislukt. Het is niet zo dat ik geen zin heb. Oké, de eerste tijd stond mijn hoofd er totaal niet naar, maar Emily is inmiddels anderhalf en ik mis de intimiteit met mijn man. Een tijdje geleden ben ik doorverwezen naar en seksuoloog. Die zegt dat ik vaginistisch reageer en daardoor zoveel pijn krijg. Naar alle waarschijnlijkheid komt dat door de bevalling, die was zo traumatisch dat ik onbewust geen seks meer wil. Iedere week bezoek ik nu de seksuoloog. We praten over al mijn gevoelens rondom de bevalling. Iedere keer is het weer tranen met tuiten huilen. Het verdriet en de angst zitten echt heel diep. Daarnaast heeft ze me oefeningen meegegeven om thus te doen en die doe ik samen met mijn man. Als ik alleen ben, lukt het me namelijk wel om iets naar binnen te brengen. Alleen als híj in de buurt is, verkramp ik weer. We zijn al zover dat ik tegenwoordig twee vingers van hem in mij verdraag. We gaan steeds een stapje verder, heel voorzichtig. Gelukkig heeft hij veel geduld. Ik heb er vertrouwen in dat we er samen uitkomen.”

Meer informatie

Terug naar artikelen