Monique kan niet vrijen

Vaginisme, wat is dat precies?

Seksuologe Henriëtte Schoones uit Tiel:
"Je bent vaginistisch als je wel zin hebt in vrijen, maar het niet lukt om geslachtsgemeenschap te hebben. Of het gaat met heel veel pijn en moeite. Monique heeft een speciale vorm van vaginisme: focale vulvitus. Bij haar is de oorzaak een ontstoken, heel pijnlijke huid in de vagina. Maar bij de meeste vaginistische vrouwen gebeurt het volgende: zonder dat je het wilt, knijpen de spieren rondom je vagina samen. Je vagina gaat als het ware op slot. Het aanspannen van die bekkenbodemspieren gebeurt soms al voor er een penis of een tampon in de buurt van de vagina komt. Vrouwen die vaginistisch reageren denken vaak dat ze 'te nauw' zijn, maar dat is bijna nooit het geval. Het nauwe gevoel wordt veroorzaakt door een verhoogde spanning, in de bekkenbodemspieren."

Waar zitten die bekkenbodemspieren?
"De bekkenbodemspieren vormen een soort acht rond de opening van de plasbuis, de vagina en de anus. Ze sluiten je urinebuis en de anus af en ondersteunen organen zoals de blaas en de baarmoeder. Als je bijvoorbeeld niest, hard lacht of iets zwaars tilt, zorgen de bekkenbodemspieren ervoor dat je geen urine of ontlasting verliest."

Wanneer ben je vaginistisch?
"Sommige vrouwen spannen de bekkenbodemspieren alleen aan wanneer ze gemeenschap proberen te hebben. Zij kunnen wel een vinger naar binnen krijgen of een tampon inbrengen. Maar in mijn praktijk zie ik vaker vrouwen die ook geen tampon in de vagina kunnen brengen en die onder alle omstandigheden vaginistisch reageren."

Heb je altijd vaginisme als je niet kunt vrijen of pijn hebt?
"Nee, zeker niet. Iedereen heeft wel eens pijn bij het vrijen. Misschien is het niet het goede moment voor jou, of zie je die jongen eigenlijk toch niet helemaal zitten en gaat je lijf daarom voor hem 'op slot'. Ook kun je wat gespannen zijn. Probeer dan om het voorspel langer te laten duren en het rustig aan te doen. Andere oorzaken van pijn bij het vrijen kunnen zijn: een soa (seksueel overdraagbare aandoening), een schimmelinfectie, pijn na een bevalling, een infectie aan de baarmoeder of baarmoederhals, een blaasontsteking, cystes aan de eierstokken of goedaardige woekeringen van het baarmoederslijmvlies (endometriose)."

Wat kunnen de oorzaken zijn van vaginisme?
"Zoals gebleken is de oorzaak van vaginisme bij Monique lichamelijk. Zo'n fysieke oorzaak komt niet zo vaak voor. Mijn ervaring is dat de oorzaak bij de meeste vaginistische vrouwen psychisch is. Ze zijn bang voor de grootte van de penis van hun vriend. Ze vragen zich af of die wel in hen past of dat het erg veel pijn zal doen als hij in haar komt. Er zijn ook veel vrouwen die niet weten hoe hun eigen vagina eruitziet. Ze hebben er nooit goed naar gekeken. Dat onbekende maakt angstig. En in sommige gevallen reageert een lichaam vaginistisch doordat iemand slechte ervaringen heeft of heel negatief over seks denkt."

Wat kunnen de gevolgen zijn?
"Veel vrouwen voelen zich minderwaardig ten opzichte van vriendinnen die wel kunnen vrijen. En als je een relatie hebt, kan die onder druk komen te staan. Omdat je bijvoorbeeld bang bent dat je vriend ol zoek zal gaan naar een vrouw met wie wel op een `normale' manier kan vrijen Sommige jongens denken dat het aan hen ligt en voelen zich afgewezen als l vriendin vaginistisch is. Maar ondanks vaginisme kun je heel goed een prettig seksuele relatie hebben."

Hoe kom je er vanaf?
"De eerste stap is een afspraak maken met een seksuoloog. Hij of zij kan samen met je kijken naar de oorzaken. De seksuoloog zal vertellen hoe je vagina precies werkt en waardoor je probleem veroorzaakt wordt. Heb je negatieve, remmende gedachten over seks, dan hij of zij proberen je daarvan af te help Vervolgens krijg je waarschijnlijk een stappenplan mee. Door praktische oefeningen te doen, kun je namelijk zelf je vaginisme overwinnen. Misschien word je begeleid door een fysiotherapeute die gespecialiseerd is in bekkenbodemproblemen. Veel vrouwen vinden het moeilijk om een afspraak te maken met een seksuoloog, maar zijn achteraf opgelucht blij dat ze de stap hebben gezet."

Hoeveel vrouwen hebben last van vaginisme?
"Volgens onderzoek van de Nijmeegse Wetenschapswinkel komt vaginisme ir Nederland bij 150.000 vrouwen voor."

Meer weten?
Kijk voor info over vaginisme op de site www.seksuologie.nl. Een goed boek over vaginisme is De gesloten vrouw van Connie van Gil en Willeke Bezemer (Ambo/Anthos Uitgevers, ISBN: 90-4140-311-6).